Na 13 jaar discussie bereikt Brussel akkoord over passagiersrechten

Brussel bereikt akkoord, maar fundamentele hervorming blijft uit. Ondanks recordwinsten bij voor airlines is er minimale winst voor passagiers

EU-lidstaten en het Europees Parlement hebben een akkoord bereikt over de hervorming van de Europese passagiersrechten, maar echt hervormen blijft uit. Het compromis houdt de bestaande compensatieregels grotendeels in stand, er komt een einde aan de handbagage discussie maar laat belangrijke kansen liggen om de positie van vliegtuigpassagiers daadwerkelijk te versterken.

Europese luchtvaartmaatschappijen draaiden vorig jaar recordwinsten, niet in de laatste plaats dankzij de jaar-op-jaar gestegen ticketprijzen. In dat licht blijft het opvallend dat de structurele bescherming van passagiers daar niet in meegegroeid is: de compensatiebedragen die sinds het ontstaan van de wetgeving in 2004 door inflatie in waarde zijn gehalveerd blijven hetzelfde en er komt geen inflatiecorrectie of aanpassing aan de sterk gestegen ticketprijzen.

De kern van het akkoord is dan ook dat de bestaande compensatiebedragen tussen 250 en 600 euro behouden blijven en dat de drempel voor compensatie bij vertraging op drie uur blijft liggen. Daarmee blijft - ondanks de te prijzen inzet van het Europees Parlement - het Europese systeem in grote lijnen gebaseerd op regels uit 2004.

Beperkte stap vooruit, maar geen echte hervorming

Op het laatste moment probeerde de Raad - duidelijk onder invloed van de luchtvaartsector - nog om hulp en bijstand van derde partijen volledig uit te sluiten, aldus Tom van Bokhoven van Vlucht-Vertraagd.be. Het Europees Parlement heeft dat voorstel echter tegengehouden.

Argument zou zijn geweest dat er een sector is gecreëerd die profiteert van de wetgeving. “Echter het omgekeerde is waar want als luchtvaartmaatschappijen de regels altijd netjes zouden naleven, waren wij overbodig. In de realiteit starten advocaten en claimorganisaties zoals wij gedwongen jaarlijks tienduizenden rechtszaken juist omdat ze dat niet doen” stelt hij.

Tegelijkertijd is een belangrijk voorstel om handhaving te automatiseren sterk afgezwakt. Waar eerder werd gesproken over een vooraf automatisch volledig ingevuld compensatieformulier en compensatie, is dit uiteindelijk teruggebracht tot het verstrekken van informatie en instructies over hoe passagiers zelf een claim kunnen indienen.

In de praktijk betekent dit dat passagiers nog steeds zelf actie moeten ondernemen, terwijl luchtvaartmaatschappijen niet verplicht worden om het indienen van claims actief en automatisch te faciliteren.

Zonder effectieve handhaving blijft recht theoretisch

Veel luchtvaartmaatschappijen keren compensatie niet automatisch uit, waardoor passagiers in de praktijk vaak zelf juridische stappen moeten zetten om te krijgen waar zij recht op hebben.

Welke reiziger start zelfstandig een procedure tegen een internationale luchtvaartmaatschappij met gespecialiseerde juridische afdelingen? Voor de meeste consumenten is dat niet realistisch. Zonder ondersteuning of effectieve handhavingsmechanismen blijft compensatie in veel gevallen een theoretisch recht.

Het bestaan van derde partijen die passagiers ondersteunen bij het claimen van compensatie is in die context geen uitzondering, maar een gevolg van een structureel handhavingsprobleem. De luchtvaartsector voldoet in de praktijk niet consequent aan de bestaande verplichtingen, waardoor externe handhaving noodzakelijk blijft om het systeem te laten werken.

Positief nieuws: einde discussie over bagage

Het akkoord bevat volgens bronnen ook een duidelijke verbetering voor passagiers: buiten de tas die onder de stoel moet passen, zal voortaan ook nog een extra handbagage onderdeel zijn van de basisprijs van vliegtickets. Hiermee komt een einde aan de onverwachte vaak zeer hoge kosten die hiervoor worden gerekend. Er is nog een plus want voor passagiers die voor opt-out kiezen en dus niet extra bagage meenemen, die krijgen korting als de nieuwe regels zijn aangenomen.

De rekening blijft bij de passagier

Het eindresultaat is een compromis dat de bestaande rechten grotendeels gelijk blijft, maar geen antwoord geeft op belangrijke kernproblemen: geen inflatiecorrectie van compensatiebedragen, geen structurele verbetering van handhaving en geen echte vereenvoudiging van het claimproces.

De passagier blijft daardoor aangewezen op een systeem dat complex is in uitvoering en sterk leunt op zelfredzaamheid, terwijl de sector recordwinsten blijft realiseren.

Brussel heeft daarmee na 13 jaar een akkoord bereikt dat stabiliteit biedt, maar de fundamentele scheve verhouding tussen luchtvaartmaatschappijen en passagiers grotendeels intact laat.

Een recht dat niet automatisch wordt uitgevoerd, blijft in de praktijk afhankelijk van wie het sterkst is in de uitvoering. En dat is zelden de passagier.

Over Vlucht-Vertraagd.be

Vlucht-Vertraagd.be helpt al sinds 2010 passagiers hun rechten te claimen bij vertraagde, geannuleerde of overboekte vluchten. Onderdeel van Yource B.V., actief in meer dan 10 landen, 98% van de rechtszaken gewonnen, uitsluitend op basis van no cure, no pay.