Wat gebeurt er als je dronken bent in een vliegtuig?

De meeste passagiers drinken een glaasje voor of tijdens een vlucht zonder problemen. Maar zichtbaar dronken zijn aan boord is een ander verhaal - voor jou, voor de crew en voor de andere passagiers om je heen. Dit is wat er werkelijk kan gebeuren, en wat het betekent voor jouw recht om te mogen instappen.

Is het illegaal om dronken te zijn tijdens een vlucht?

Ja, in de meeste landen wel. Luchtvaartmaatschappijen zijn op grond van EU-luchtvaartrecht verplicht om zichtbaar dronken passagiers de toegang te weigeren. De bemanning heeft de bevoegdheid - en de wettelijke plicht - om passagiers die een veiligheidsrisico vormen te weigeren of van boord te halen.

Er is geen universele blaastest of vaste alcoholgrens. Bemanningsleden oordelen op basis van gedrag, beweging en zelfs uitspraken van passagiers. Dat geldt ook voor losse opmerkingen. In een veelbesproken geval werd een passagier de toegang geweigerd nadat hij grapte dat hij in de lounge wat had gedronken - de luchtvaartmaatschappij beschouwde dat als voldoende reden om hem te weigeren.

Wat kan de cabinebemanning doen als je dronken lijkt?

Eenmaal aan boord heeft de bemanning ruime bevoegdheden. Als een passagier dronken lijkt, kan de bemanning:

• Stoppen met het serveren van alcohol - de bemanning is niet verplicht iemand te bedienen die zij als veiligheidsrisico beschouwt
• Je verzoeken van stoel te wisselen of je van andere passagiers te scheiden
• Een tussenlanding maken als de situatie escaleert en de vliegveiligheid in gevaar brengt
• Je laten verwijderen door de politie na landing - of voor vertrek als de gezagvoerder dat noodzakelijk acht

De gezagvoerder heeft de hoogste autoriteit aan boord. Als hij of zij oordeelt dat het gedrag van een passagier de veiligheid in gevaar brengt, kan die passagier op elk moment worden verwijderd, ook tijdens een noodlanding onderweg.

Voel je alcohol meer op grote hoogte?

Dit is een veelgestelde vraag. Het korte antwoord: alcohol zelf werkt op vlieghoogte hetzelfde, maar de omstandigheden in de cabine kunnen zorgen dat je de effecten sneller voelt. De lagere cabinedruk vermindert de hoeveelheid zuurstof in je bloed, wat vermoeidheid en een licht gevoel in het hoofd kan versterken - ook als je bloedalkoholgehalte technisch gezien gelijk is.

Tel daarbij op: uitdroging door de droge cabinelucht, verstoorde slaap en zenuwen voor de vlucht, en je begrijpt waarom mensen soms meer drinken dan ze van plan waren voordat ze merken hoe aangeschoten ze zijn.

Wat zijn de gevolgen van dronken zijn aan boord?

Dronken zijn in een vliegtuig kan leiden tot:

• Misselijkheid en braken – naast andere gezondheidsklachten
• Verwijdering uit het vliegtuig - voor vertrek of na een noodlanding onderweg
• Aanhouding na landing - verstorend gedrag aan boord is in veel landen strafbaar
• Een vliegverbod bij de luchtvaartmaatschappij - luchtvaartmaatschappijen kunnen en doen levenslange vliegverboden opleggen aan ernstig storende passagiers
• Strafrechtelijke vervolging - in verschillende EU-landen is dronken zijn aan boord een strafbaar feit; geldboetes en gevangenisstraf zijn mogelijk
• Geen terugbetaling - word je verwijderd wegens dronkenschap, dan is de luchtvaartmaatschappij over het algemeen niet verplicht je ticket terug te betalen

Instapweigering wegens dronkenschap: heb je recht op compensatie?

Hier zijn de regels duidelijk - en dat is belangrijk als je weet wat je rechten zijn als passagier.

Op grond van EU261 kunnen passagiers die buiten hun schuld worden geweigerd recht hebben op financiële compensatie van maximaal €600. Er geldt echter een belangrijke uitzondering: word je geweigerd vanwege je eigen gedrag - inclusief het lijken dronken te zijn - dan heb je geen recht op compensatie.

Luchtvaartmaatschappijen mogen instap weigeren op grond van veiligheid en beveiliging, en dronkenschap valt daar zonder meer onder. De maatschappij hoeft niet aan te tonen dat je juridisch dronken was; zij hoeven alleen redelijke gronden te hebben om aan te nemen dat je een veiligheidsrisico vormt.

Wat betekent dit in de praktijk?

• Ben je geweigerd omdat de luchtvaartmaatschappij een fout heeft gemaakt - zoals overboeking - dan heb je mogelijk recht op compensatie
• Ben je geweigerd vanwege dronkenschap of storend gedrag, dan heb je dat niet
• De bewijslast ligt grotendeels bij de luchtvaartmaatschappij, maar rechters geven maatschappijen hierbij doorgaans veel speelruimte

Denk je dat je ten onrechte bent geweigerd en speelde dronkenschap geen rol? Dan kan er sprake zijn van een geldige claim. Vraag in dat geval een schriftelijke bevestiging van de reden van weigering op bij de luchtvaartmaatschappij en laat je situatie beoordelen.

Tips voor verantwoord drinken voor en tijdens een vlucht

Wil je toch een drankje voor of tijdens je vlucht? Een paar praktische tips:

• Doe het rustig aan - het effect van de hoogte is reëel, ook al is het indirect
• Drink water naast alcohol - de cabinelucht is extreem droog en uitdroging versnelt de werking van alcohol
• Eet iets voor je drinkt - zeker als je lang hebt gewacht op het vliegveld
• Ken je grenzen - als de bemanning stopt met serveren, is dat een duidelijk signaal

Bewust zijn van je grenzen is niet alleen beleefd tegenover andere passagiers. Het beschermt ook je recht om te reizen.

Dus, kun je dronken worden in het vliegtuig?

Dronken zijn in een vliegtuig heeft serieuze gevolgen - van geen alcohol meer krijgen van de crew tot verwijdering uit het toestel en in ernstige gevallen strafrechtelijke vervolging. Luchtvaartmaatschappijen hebben ruime bevoegdheden om passagiers te weigeren of te verwijderen die zij als veiligheidsrisico beschouwen, en de drempel voor "zichtbaar dronken" is lager dan veel mensen denken.

Wordt je de toegang geweigerd, dan is de reden bepalend. Dronkenschap doet je recht op compensatie op grond van EU261 vervallen. Maar als de weigering niets met jouw gedrag te maken had - bijvoorbeeld bij overboeking - dan heb je mogelijk wel recht op een vergoeding.

Weet je niet zeker of jouw situatie in aanmerking komt? Controleer je aanspraak met Vlucht-Vertraagd.be.